De kern Wetten - Winnekendonk en omgeving

In de 16de eeuw (ca 1555) week ene Hendrik Rogman (een protestant) uit naar Zwischenhahn-Oldenburg in de deelstaat Sleeswijk-Holstein in het Noorden van het huidige Duitsland, uit vrees voor de Spaanse overheersing hier. Deze Hendrik is vermoedelijk stamvader van sommige Rogmann’en in Duitsland, doch ook al voor zijn tijd waren er Rogman’en in Geldern (Duitsland) nabij het Nederlandse Nijmegen. Reeds in 1435 worden ze in het graafschap Geldern vermeld. In de 17de eeuw vinden we hen terug in de parochieregisters van Kevelaer, Wetten, Winnekendonk, Uedem, Sonsbeck, en enkele andere dorpjes uit die streek. Bij het doornemen van de registers van die streek valt ons op dat heel wat familienamen die typisch zijn voor Brabant ook daar weer opduiken (naast Rogmans, ook Steenmans, Steenakkers, Broekmans, Paasmans).

Tijdens zijn opzoekingen begin jaren 80 kwam Jos Meulemans in kontakt met Paul Rogmans uit Brasschaat, Hijzelf was geboren in Antwerpen maar zijn ouders waren van Amsterdam en zijn voorouders omstreeks 1650 uit Kevelaer, in Duitsland, net ten oosten van het Nederlandse Nijmegen. Paul Rogmans overleed in 1986 en liet aan zijn familie een schat aan genealogisch materiaal na. Familieleden van Paul Rogmans richtten enkele jaren na diens dood de Rogmans Stichting op, die de afstammelingen van één bepaalde stamvader uit Kevelaer groepeert. Deze vereniging, op zoek naar haar oorsprong in Vlaanderen, zocht kontakt met Gaston Roggeman die op zijn beurt mezelf op de hoogte bracht van het bestaan van deze stichting.

De door wijlen Paul Rogmans gedane opzoekingen hebben betrekking op een klein deel van de Rogmans-populatie in die streek. Er blijft dan ook nog veel opzoekingswerk te doen om de afstamming van deze families in kaart te brengen. Helaas blijken de kerkelijke registers van de streek erg onvolledig te zijn met weinig materiaal van de 17de eeuw en vrijwel niets voordien. Opzoekingen via andere bronnen vergen veel tijd en ervaring. Uit archiefmateriaal van Geldern blijkt dat de Rogmans’families reeds in de jaren 1435 in de streek voorkwamen, zodat hun Vlaamse oorsprong, als ze uit Vlaanderen afkomstig zijn, in het verre verleden moet te vinden zijn. De archivaris van het Stadtarchiv Geldern schrijft daarover het volgend: "Noch ältere Rogmans: Es wird vielleicht interessieren, daß der etwa 1620 bei Kevelaer geborene älteste bekannte Rogman seine Vorfahren in Geldern hatte. Von einem Jakob Rogmann wissen wir beispielweise, daß er zwischen 1435 und 1474 Schöffe in der Herzogenstadt war und darüber hinaus insgesamt viermal das Amt des Bürgermeisters und zweimal das eines Werkmeisters bekleidete. Ein Goswin Rogman, sicherlich ein Verwandter von Jakob, ist für 1440 ebenfalls als Schöffe nachgewiesen. Von Gerit Rogman ist sogar die Anstellungsurkunde bekannt. Ein vierter Rogman - ebenfalls Jakob genannt - war zwischen 1479 und 1504 nicht nur Richter in der Stadt Geldern, sondern auch in Pont und Veert. Die Familie Rogman führte in Ihren Siegeln nicht eine einfache Hausmarke, sondern einen Wappenschild. Dieser zeigt eine Lilie oder Cleve, die von der Wappen adeligen Familien von Eyll, von Krickenbeck, von Wachtendonk und anderen bekannt ist. Möglicherweise ist dies ein Indiz dafür, daß die Familie Rogman ursprünglich aus einem - wohl illegitimen - Zweig einer adeligen Familie hervorgegangen ist." (Rheinische Post, Geldern, 10 oktober 1991).

Op zich is dat niet verwonderlijk want door de huwelijken en verwantschap van de lokale heersers van Mechelen en Brabant enerzijds en Geldern en Kleve anderzijds, bestond er ook een drukke handel waarbij ambachtslui, kooplieden en militairen van het ene hertogdom of graafschap naar het andere verhuisden. We mogen het dan ook wel als zeer waarschijnlijk aannemen dat ooit eens een of meerdere Rogman’en vanuit Brabant naar Geldern zijn getrokken en daar voor een rijk nageslacht hebben gezorgd. Geschreven documenten om zulks te staven, werden tot op heden niet gevonden en mogelijk hebben deze niet eens bestaan. We vonden echter meerdere voorbeelden van familiebanden tussen het Mechelse en het Kleefse. Een paar voorbeelden:

Lambert Snoy was een Kleefse edelman die goede relaties onderhield met de Gelderse en Kleefse adel en via zijn echtgenote met de Utrechtse en Hollandse adel. Hun zoon Joos Snoy werd in 1524 geboren en studeerde aan de universiteit van Leuven waar hij vele Brabantse edelen leerde kennen. Door zijn tweede huwelijk met Walburgis van der Aa voerde Joos de titel van heer van Oppuurs, hij bezat eigendommen in Utrecht en landerijen bij Kortrijk en in het Kleefse. Dank zij zijn echtgenote beschikte hij ook over een vrij uitgebreid goederencomplex in het Mechelse. Na 1570 vestigde hij zich op Nekkerspoel, een Mechelse wijk extra-Muros waar hij in 1584 overleed. Deze familie wist zich sterk te manifesteren in het Mechels stadsbestuur. (Het Calvinistisch bewind te Mechelen, G. Marnef 1987). Zij bezaten Befferen waar we het Beffershof vinden, een landhuis waar het Hof van Onleenroerigheid gehouden werd voor het "Land van Mechelen en Brabant". Het hoorde na 1584 toe aan Ridder Philip Snoy, zoon van Joos. Hij overleed op 9 juni 1637. Het weze opgemerkt dat het hoofdverblijf van deze Kleefse edelen letterlijk middenin het woongebied van de Mechelse Rogmans kern gelegen was.

Maar ook vroeger vinden we frappante relaties. Toen Florus Berthout, heer van Mechelen, in 1331 overleed, kwam Mechelen toe aan de kinderen van Sophia Berthout, zijn enige dochter die in 1329 al was overleden en gehuwd was met Reynold van Gelderen. Haar dochter Machteld van Gelderen kreeg Mechelen in haar bezit, zij was reeds hertogin van Gelderen en gravin van Kleve en Zutphen door haar huwelijk met Jan, graaf van Kleve. In 1381 erkende zij ondermeer haar grote schulden voor de schepenen van Brussel waar op dat ogenblik Floris Rogman weliswaar geen schepen was, maar toch een invloedrijke man was. Meteen wordt duidelijk hoe de hogere klasse in die tijd onderling verwant was en de lagere bevolkingsklasse in haar entourage meesleepte. (De geschiedenis van Bonheiden, E. Raes ).

Opzoekingen verspreiding naam Rogman in het Neder-Rijnland

Stand van zaken: 20 mei 2005 : Rogmans-gezinnen in Neder Rijnland

De oudste gegevens vinden we pas rond 1670, wat mogelijk het gevolg is dat er niet meer archief materiaal beschikbaar is van voor 1670. Het is nu al duidelijk dat Petrus Rogmans en Wilhelmina Noyen zeker niet het enige gezin Rogmans was in die tijd. Het lijkt erop dat Petrus broers of neven had in dezelfde streek. Interessant is het parrallel voorkomen van de naam Steenmans: deze familienaam komt ook sterk geconcentreerd voor in het Mechelse. Van Rogmans maakt men Rogmann, van Steenmans Stenmann. De grote vraag is : Kunnen we een beter beeld krijgen uit de jaren voor 1670 over het voorkomen van deze namen in de streek van Winnekensdonk? Er zijn indicaties dat de naam er ook al in de 15de eeuw voorkwam. Er schijnt geen archief van die periode te bestaan? Zijn er notarisakten, kadastergegevens, schepenakten? Van de Rogmans familienaam in deze streek weten we jammer genoeg zo goed als niets voor de jaren 1600.


Bron: Webmaster Best viewed 1024 x 768